محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
90
كتاب الجغرافية ( فارسى )
فرنگيان اروپا و بنادقه « 1 » و أرمان « 2 » روم به سرزمين تو هجوم آورند » . پس پادشاه بىدرنگ از كندن آن منصرف شد . راه خشكى مردم مصر به سوريه و عراق و خليج فارس از اينجا ( شبه جزيرهء سينا ) مىباشد و درياى سرخ همان دريايى است كه خداوند فرعون و قومش را در آن غرق كرد ، اين همان دريايى است كه براى عبور حضرت موسى ( ع ) شكافته شد . از شگفتىهاى اين درياست كه خورشيد فقط يك بار به داخل آن تابيد و ديگر اصلا خورشيد به كف آن نتابيد ( منظور هنگام عبور موسى و بنى اسرائيل است ) . همچنين از ديگر شگفتىهاى اين دريا خاصيت آهنربايى آن است ، و اين به لحاظ سنگى است كه در ته اين دريا قرار دارد و آهن را از مسافت خيلى زياد مىربايد ، همچنين ميخهاى كشتىها را خارج و به خود جذب مىكند . به همين علت هيچ كشتى داخل اين دريا نمىشود مگر اينكه كاملا با چوب پوشانده شده باشد . اين دريا بعد از خليج قسطنطنيه « 3 » ، تنگترين درياى جهان است . پهناى آن از آغازش تا پايانش يكسان و اندازهء آن صد فرسنگ است ، و درازاى آن از آغازش تا آنجا كه از درياى هند جدا مىشود ، به اندازهء هزار و بيست فرسنگ مىباشد . ( اين يكسانى اندازهء درياى سرخ ) از آغاز آن يعنى از جايى كه از اقيانوس هند خارج مىشود تا پايان آن ادامه دارد . اين دريا ( در داخلش ) سنگهاى زيادى دارد به طورى كه هيچ كشتى به جهت صعب العبور بودن آن نمىتواند ، داخل اين دريا شود . ما به جهت معروف بودن اين دريا به اختصار آن را بيان كرديم و هماكنون
--> ( 1 ) . سرزمين و نيز Bilad al - Ban dika ( 2 ) . Arman , Probablement Normandie ، ( ر . ك : التنبيه و الأشراف ، مسعودى ، چاپ دخويه ، 1967 م ، ص 239 ) . بلاد أرمان در مشرق جلّيقيه قرار داشته است . ( 3 ) . اشاره به درياى مرمره است كه ميان قسطنطنيه و سواحل غربى آناطولى واقع شده است .